IJBEMP, özgünlüğü bilimsel yayıncılığın vazgeçilmez bir koşulu olarak kabul eder. Bu politika kapsamında benzerlik ve intihal birbirinden farklı iki kavram olarak ele alınır:
· Benzerlik (similarity): Bir metnin başka kaynaklarla taşıdığı sözcük ve cümle örtüşmesinin ölçülebilir oranıdır. Benzerlik tek başına bir etik ihlal değildir; doğru alıntılama, terim kullanımı veya yöntem tanımları gibi meşru nedenlerle de ortaya çıkabilir.
· İntihal (plagiarism): Başka bir kişinin fikrinin, verisinin, sözcüklerinin veya yaratıcı ürününün kaynak gösterilmeden kullanılmasıdır. İntihal, benzerlik taramasının sonucundan bağımsız olarak değerlendirilen bir yayın etiği ihlalidir.
Benzerlik taraması, intihalin tespitinde kullanılan bir ön değerlendirme aracıdır; ancak intihal kararı yalnızca tarama oranına dayanılarak verilmez. Nihai değerlendirme, örtüşmenin niteliği ve kaynak kullanımının uygunluğu incelenerek editörlük tarafından yapılır.
Benzerlik Taraması
Dergiye gönderilen tüm makaleler, editör ön değerlendirmesinden önce ve yayın öncesi son kontrolde olmak üzere iki kez benzerlik taramasına tabi tutulur. Tarama, iThenticate, Turnitin veya eşdeğer akademik benzerlik tespit yazılımları kullanılarak gerçekleştirilebilir. Rapor değerlendirilirken yalnızca kaynakça hariç tutulur; alıntılar ve atıflar raporda görünür kalır.
Kabul Edilebilir Benzerlik Ölçütü
Dergimizde genel kabul gören üst sınır, yalnızca kaynakça hariç tutulduğunda %20 benzerlik oranıdır. Bu oran kesin bir eşik değildir; tek bir kaynaktan yoğun alıntı, ardışık cümle örtüşmesi veya yöntem bölümünde yoğunlaşma gibi durumlar editör değerlendirmesinde ayrıca dikkate alınır. Sınırı aşan makaleler yazara iade edilerek düzeltme talep edilir.
İntihal Kapsamına Giren Durumlar
Benzerlik oranı düşük olsa dahi aşağıdaki durumlar intihal olarak değerlendirilir:
· Doğrudan intihal: Başka bir kaynaktan alınan ifadelerin, tırnak içinde gösterilmeden ve kaynak belirtilmeden aynen kullanılması.
· Kaynak göstermeden alıntı (patchwriting): Bir metnin sözcükleri değiştirilerek veya cümle yapısı hafifçe düzenlenerek kaynak gösterilmeden sunulması.
· Fikir intihali: Başka bir yazara ait özgün bir fikrin, yöntemin veya yorumun kaynak gösterilmeden sahiplenilmesi.
· Görsel ve veri intihali: Tablo, grafik, şekil veya veri setlerinin izin alınmadan ve kaynak gösterilmeden kullanılması.
· Kendi kendinden intihal (self-plagiarism): Yazarın kendi önceki yayınlarından, bunlara atıf yapmaksızın ve durumu belirtmeksizin önemli ölçüde yararlanması.
· Çeviri intihali: Yabancı dilde yayımlanmış bir eserin izinsiz ve kaynaksız olarak çevrilip yayımlanması.
· Yapay zekâ destekli intihal: Üretken yapay zekâ araçlarıyla üretilen içeriğin, kaynak gösterilmeden ve kullanım beyan edilmeden yazara aitmiş gibi sunulması.
İnceleme
İntihal şüphesi bulunan makaleler, “Yayın Suistimali Beyanı” başlığı altında açıklanan bildirim ve inceleme sürecine tabi tutulur. İnceleme, Committee on Publication Ethics (COPE) akış şemaları doğrultusunda yürütülür. Benzerlik oranının yüksek olması tek başına intihal kararı için yeterli görülmez; aynı şekilde düşük bir oran da intihal olasılığını ortadan kaldırmaz.
Yazar Sorumluluğu
İntihalden kaçınma sorumluluğu tamamen yazara aittir. Yazarlar; kullandıkları tüm kaynakları eksiksiz göstermek, başka eserlerden yararlandıkları bölümleri uygun alıntı kurallarına göre belirtmek ve daha önce yayımlanmış kendi çalışmalarına atıf yapmakla yükümlüdür. Başvuru sırasında yazar(lar), çalışmanın özgün olduğunu ve daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını beyan eder.